các bạn có thể tham khảo thêm địa chỉ cho thuê vps và mua bánquần độn mông & sửa laptop thái hà, sửa chữa laptop uy tín tại hà nội uy tín với hàng nghìn khách hàng đã lựa chọn và tin dùng?
17:13 +07 Thứ sáu, 20/09/2019

Menu

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 43

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 42


Hôm nayHôm nay : 2107

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 55002

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 4131444

Liên kết site

Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp
Bộ Khoa học và công nghệ
Trang thông tin tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp

Danh ngôn cuộc sống

Quảng cáo

Khu vực dành cho quảng cáo.  Liên hệ với Administrator

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, website này cần thêm mục gì

Diễn đàn

Thông tin hoạt động của học sinh sinh viên

Tra cứu điểm

Thời khóa biểu

Tất cả các ý kiến trên

Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu - trao đổi

Để làm tốt bài nghị luận về một tư tưởng đạo lý

Thứ ba - 18/02/2014 14:32
Để làm tốt bài nghị luận về một tư tưởng đạo lý

Để làm tốt bài nghị luận về một tư tưởng đạo lý

Thông thường, một đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn có kết cấu ba phần - ba câu hỏi. Ở đây, tôi muốn đề cập đến câu thứ hai (ba điểm) yêu cầu viết bài văn nghị luận xã hội khoảng 400 chữ.
Với câu này, học sinh không phải học nhiều mà lại dễ dành điểm, nhưng phải có kĩ năng làm. Trước hết học sinh phải phân biệt được hai dạng nghị luận cơ bản: Nghị luận văn học và nghị luận xã hội. Trong đó, dạng bài nghị luận xã hội (NLXH) thường có hai loại: nghị luận về một hiện tượng đời sống và về một tư tưởng đạo lí. Trong đó, nghị luận về một tư tưởng đạo lý là dạng bài thường gặp hơn cả.Ở kiểu bài NLXH nói chung, yêu cầu học sinh qua những trải nghiệm của bản thân, trình bày những hiểu biết, ý kiến, quan niệm, cách đánh giá, thái độ… của mình về các vấn đề xã hội, từ đó rút ra được bài học (nhận thức và hành động) cho bản thân. Để làm tốt kiểu bài này, HS không chỉ biết vận dụng những thao tác cơ bản của bài nghị luận (như giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, so sánh, bác bỏ,…) mà còn phải trang bị cho mình kiến thức về đời sống xã hội. Bài làm văn NLXH nhất thiết phải có dẫn chứng thực tế. Cần tránh tình trạng hoặc không có dẫn chứng hoặc lạm dụng dẫn chứng mà bỏ qua các bước đi khác của quá trình lập luận. Học sinh cần làm rõ vấn đề nghị luận, sau đó mới đi vào đánh giá, bàn luận, rút ra bài học cho bản thân. Thực tế cho thấy, nhiều HS mới chỉ dừng lại ở việc làm rõ vấn đề nghị luận mà coi nhẹ khâu thứ hai, vốn được coi là phần trọng tâm của bài văn nghị luận.Trong phạm vi một bài viết, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm khi làm một bài văn nghị luận về một tư tưởng đạo lý.
1. Những lưu ý chung:
Những vấn đề về tư tưởng đạo lí hết sức phong phú và đề bài nghị luận về tư tưởng đạo lí cũng rất đa dạng: có những đề thể hiện rõ yêu cầu nghị luận, có đề chỉ đưa ra vấn đề nghị luận mà không đưa ra yêu cầu cụ thể nào, có đề nêu trực tiếp vấn đề nghị luận, có đề gián tiếp đưa ra vấn đề nghị luận qua một câu danh ngôn, một câu ngạn ngữ, một câu chuyện,…
Khi đọc đề, học sinh cần xác định rõ yêu cầu và tập trung tìm hiểu về tư tưởng đạo lí được nêu ra trong đề, tránh hiện tượng “đoán mò” nội dung nghị luận.
Khi làm bài, cần chú ý các bước cơ bản của loại bài văn này. Đây cũng là trình tự thể hiện hệ thống lập luận trong bài viết. Học sinh cần tuân thủ những hướng dẫn quan trọng trong sách giáo khoa (SGK) để nắm chắc kĩ năng làm bài. Sau đây là các bước cơ bản:
+ Giới thiệu, giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận.
+ Nêu biểu hiện, phân phân tích những mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề cần bàn luận.
+ Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động.
Đặc biệt, học sinh cần chú ý với hai dạng đề nghị luận về một tư tưởng đạo lí thường gặp:
+ Dạng đề trong đó tư tưởng được nói tới một cách trực tiếp.
+ Dạng đề trong đó tư tưởng đạo lí được nói một cách gián tiếp.
2. Các dạng đề bài cụ thể:
a. Dạng đề trong đó tư tưởng được nói một cách trực tiếp:
* Những lưu ý về cách làm bài
Cách làm bài dạng này về cơ bản giống với hướng dẫn nói trên. Ví dụ khi gặp đề bài Bàn luận về lòng nhân ái trong cuộc sống con người, để đáp ứng được yêu cầu của đề, học sinh trước hết phải giải thích khái niệm “lòng nhân ái”, nêu và phân tích những biểu hiện của lòng nhân ái; ý nghĩa, vai trò của lòng nhân ái đối với cuộc sống mỗi con người, xã hội đồng thời phê phán những biểu hiện đi ngược lại với lòng nhân ái, rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.
*Ví dụ:
Đề bài: Trình bày ý kiến của anh/chị về vấn đề: Sự tự tin của con người trong cuộc sống.
*Gợi ý:
- Giải thích sơ lược khái niệm sự tự tin: tin vào chính mình, vào năng lực của bản thân mình. Đây là thái độ sống tích cực của con người.
- Bàn luận về sự tự tin:
+ Những người có sự tự tin thường có sự chủ động, bản lĩnh trước mọi tình huống trong cuộc sống, luôn có ý thức khẳng định mình trước mọi người, tin ở khả năng của mình...
+ Sự tự tin giúp con người dễ đi đến thành công hơn vì người tự tin thường có khả năng giao tiếp tốt, có những quyết định nhạy bén, sáng suốt, hay nắm bắt được cơ hội cho mình... Thiếu tự tin là nguyên nhân của phần lớn thất bại.
+ Cần phân biệt tự tin với tự cao, tự đại. Để thành công, ngoài sự tự tin, cần có thái độ cầu tiến, không ngừng học hỏi. Trái ngược với sự tự tin là sự tự ti.
- Bài học nhận thức và hành động: để có được sự tự tin, cần trang bị đầy đủ kiến thức, tham gia các hoạt động giao tiếp...
b. Dạng đề trong đó tư tưởng đạo lí được nói tới một cách gián tiếp
*Những lưu ý về cách làm bài
Ở dạng đề này, vấn đề tư tưởng đạo lí được ẩn trong một câu danh ngôn, một câu ngạn ngữ, một câu chuyện, một văn bản ngắn. Xuất xứ của những câu danh ngôn, ngạn ngữ, câu chuyện, văn bản ngắn này cũng rất đa dạng: trong SGK, trên báo chí, trên internet, đặc biệt trong các cuốn Quà tặng cuộc sống, Bài học cuộc đời, ...
Khi ta làm bài cần chú ý cách nói bóng bẩy, hình tượng thường xuyên xuất hiện trong những câu danh ngôn, tục ngữ, ngạn ngữ...; ý nghĩa ẩn dụ, triết lí sâu sắc của những câu chuyện, văn bản ngắn. Vì thế, để rút ra được vấn đề tư tưởng đạo lí cần bàn luận, cần chú ý:
+ Giải thích từ ngữ (nghĩa đen, nghĩa bóng), từ đó rút ra nội dung câu nói (nếu đề bài có dẫn câu danh ngôn, tục ngữ, ngạn ngữ...).
+ Giải thích ý nghĩa câu chuyện, văn bản (nếu đề bài có dẫn câu chuyện, văn bản ngắn).
- Thông thường, khi làm bài, HS chỉ chú ý đến tính đúng đắn của vấn đề được đưa ra nghị luận mà ít chú ý thao tác bổ sung, bác bỏ,... những khía cạnh chưa hoàn chỉnh của vấn đề.
- Một điều cần lưu ý nữa là không được sa vào phân tích câu danh ngôn, ngạn ngữ, câu chuyện, văn bản... như một bài nghị luận văn học.
*Ví dụ:
Đề bài: Viết bài văn ngắn (không quá 400 từ) trình bày ý kiến của anh/chị về câu nói sau đây của nhà văn Nga Lép Tôn-xtôi:
“Bạn đừng nên chờ đợi những quà tặng bất ngờ của cuộc sống mà hãy tự mình làm nên cuộc sống”.
Gợi ý:
Cần đáp ứng được một số yêu cầu sau:
- Giải thích câu nói:
+ Quà tặng bất ngờ: có thể hiểu theo cả nghĩa cụ thể - khái quát (vật chất và tinh thần, những cơ hội, may mắn bất ngờ…)
+ Nội dung ý nghĩa của câu nói: khuyên con người cần có thái độ sống chủ động, có ý chí và nghị lực vươn lên.
- Bàn luận:
+ Quà tặng bất ngờ mang lại niềm vui, sự hào hứng… nhưng không phải lúc nào cũng có.
+ Nhiều người khi nhận được quà tặng bất ngờ : có tâm lí chờ đợi ỷ lại, thậm chí phung phí những quà tặng ấy.
+ Phê phán một số người thụ động thiếu ý chí vươn lên, chỉ chờ đợi những quà tặng bất ngờ mà không tự mình làm nên cuộc sống.
+ Không thể phủ nhận những giá trị, ý nghĩa của quà tặng bất ngờ mà cuộc sống mang lại cho con người, vấn đề là biết tận dụng, trân trọng quà tặng ấy như thế nào.
- Bài học nhận thức – hành động: phải chủ động trang bị kiến thức, rèn luyện cách sống bản lĩnh, có ý chí… để có thể đón nhận những quà tặng kì diệu của cuộc sống do chính bản thân mình làm nên.
Dạng câu hỏi 3 điểm này chính là phần gỡ điểm tốt và nếu học sinh để tâm thì hoàn toàn có thể giải quyết được bởi chúng không quá khó và rất gần với cuộc sống. Chúc các em thành công trong kì thi tốt nghiệp THPT sắp tới.   
Tổng số điểm của bài viết là: 27 trong 13 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn